काठमाडौँ, भदौ २४ – काठमाडौँ युनिभर्सिटी स्कुल अफ एजुकेशन (KUSOED) र अभानी फाउन्डेसनले नेपालमा पहिलो पटक ‘मास्टर्स इन एप्लाइड बिहेभियर एनालाइसिस’ (Masters in Applied Behavior Analysis – ABA) कार्यक्रम औपचारिक रूपमा सुरु गरेका छन्।
ललितपुरको हात्तीबनस्थित काठमाडौँ युनिभर्सिटी स्कुल अफ एजुकेशनमा सेप्टेम्बर ९, २०२६ मा आयोजित एक विशेष समारोहका बीच यो कार्यक्रमको उद्घाटन गरिएको हो। नेपालको विशेष शिक्षाको क्षेत्रमा यसलाई एक ऐतिहासिक कदमका रूपमा हेरिएको छ।
के हो एबिइ (ABA)?
एप्लाइड बिहेभियर एनालाइसिस (ABA) एक वैज्ञानिक रूपमा प्रमाणित (Evidence-based) पद्धति हो। विशेष गरी अटिजम तथा अन्य व्यवहारिक समस्या भएका बालबालिकाको सिकाइ क्षमता अभिवृद्धि गर्न र व्यवहारमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउन यो विधि विश्वभर नै प्रभावकारी मानिन्छ।
कसरी सुरु भयो यो पहल?
यस कार्यक्रमको जग अक्टोबर २०२५ मा अभानी फाउन्डेसनद्वारा आयोजित ‘ग्लोबल समिट इन एप्लाइड बिहेभियर एनालाइसिस’बाट बसेको थियो। सो समिटमा अमेरिकास्थित बिहेभियर एनालिस्ट सर्टिफिकेसन बोर्ड (BACB) का इन्टरनेसनल डाइरेक्टर डा. नील मार्टिनले नेपालमा यस्तो कोर्सको आवश्यकता र सम्भाव्यतामा जोड दिएका थिए। समिटलगत्तै डा. मार्टिन र अभानी फाउन्डेसनको टोलीले KUSOED का डिन प्रा. डा. बालचन्द्र लुइँटेलसँग गरेको छलफलले यो कोर्सलाई विश्वविद्यालयको पाठ्यक्रममा समावेश गर्ने बाटो खुलाएको थियो।
कार्यक्रमका मुख्य विशेषताहरू:
-
अन्तर्राष्ट्रिय गुणस्तर: कोर्सका पहिलो दुई ब्याचका अधिकांश कक्षाहरू डा. नील मार्टिनको सहयोगमा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरका बोर्ड सर्टिफाइड बिहेभियर एनालिस्ट (BCBA) हरूबाट अनलाइनमार्फत सञ्चालन गरिनेछ।
-
व्यावहारिक ज्ञान: नेपालकी एकमात्र बोर्ड सर्टिफाइड बिहेभियर एनालिस्ट तथा अभानी फाउन्डेसनकी संस्थापक अध्यक्ष प्रज्ञा श्रेष्ठ प्रधानले विद्यार्थीहरूलाई भौतिक (Physical) कक्षामा प्रत्यक्ष मार्गदर्शन प्रदान गर्नेछिन्।
-
अनिवार्य प्र्याक्टिकम: विद्यार्थीहरूलाई दक्ष बनाउन अभानी फाउन्डेसनको नेतृत्वमा १,००० घण्टाको अनिवार्य प्र्याक्टिकम तथा फिल्ड-बेस्ड लर्निङको व्यवस्था गरिएको छ।
उद्घाटन समारोहलाई सम्बोधन गर्दै डिन प्रा. डा. बालचन्द्र लुइँटेलले यो कार्यक्रमले नेपालमा दक्ष जनशक्ति उत्पादनमा ठूलो भूमिका खेल्ने विश्वास व्यक्त गरे। कार्यक्रममा अन्तर्राष्ट्रिय विशेषज्ञ डा. नील मार्टिन, भारतकी पहिलो BCBA-D डा. स्मिता अवस्थी, शिक्षाविद्, अभिभावक र विभिन्न सरोकारवाला निकायका प्रतिनिधिहरू गरी करिब १५० जनाको उपस्थिति रहेको थियो।
विशेषज्ञहरूका अनुसार, यस कार्यक्रमले नेपालमा विशेष शिक्षाको क्षेत्रमा नयाँ आयाम थप्दै, व्यवहारिक विश्लेषणका माध्यमबाट बालबालिका र समाजमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउन सक्ने उच्चस्तरीय दक्ष जनशक्ति तयार पार्नेछ।
फ्रन्टलाइननेपाल डट कम नेपालको समसामयिक समाचार, मनोरञ्जन, साहित्य र समाजका विविध आवाजहरू निष्पक्ष र पूर्वाग्रराहित रुपमा प्रस्तुत गर्ने डिजिटल संचार माध्यम हो । हामी सत्य, सन्तुलन र संवेदनासहितका कथाहरू पाठकमाझ ल्याउने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्दछौं ।
